محمد مهريار
164
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
زندگانى مردم خاصه مردم اين بلوك چيزى به چشم نمىخورد هرچه بوده و شده و داشته است در طومار زمان درهم پيچيده شده و نشانى از آن برجاى نيست . امروز اين بلوك دارد بهسرعت شهرى مىشود . درهاى آهنى ، خانههاى آجرى و تيرهاى آهنى و چادرنمازهاى چيت رنگارنگ براى زنان نمودار و نشان اين شهرگرايى است . لهجهء خاص هم ندارند . مردم روستايى هستند منهاى خصايص روستاى قديم ، فقط قومى به اصطلاح مصرفكننده با زندگانى وابسته . اين است صفت آنها ، از خانههاى گلى و خشتى قديم و اسلوب خوش و دلكش پيشين ديگر كمتر نشان مىتوان يافت . كوچهها و گذرگاهها آلوده و كثيف . مسجدى و حمامى و مدرسهاى ، همهچيز درهم آميخته و ناهموار و البته از لحاظ طرز فكر و محدوديت انديشه ، صفت بارز اين روستا مثل ساير روستاهاى اطراف اصفهان مىباشد و بايد به خاطر داشته باشيم كه اين خاصه در همهء روستاها شايع است . اين است همهء آنچه از اندلان هست ، گذشتهء آن پيدا نيست و تنها اثرى كه از گذشت زمان مانده است ، همين نام است كه اينك ما مىرويم آن را تقطيع كنيم و معنى آن را بفهميم . تا مدتها در دل خود من هم اين انديشه بود كه براى آن راهى بيابم ولى راهى براى آن نيافتم . واژهشناسى : توضيح آنكه در تجزيهء اين واژه در ابتداى نظر به دو جزء « اند + لان » برمىخوريم و همينجا بگويم كه بىشك « لان » هم بايد در تقطيع تجزيه شود و به صورت « ل + ان » نوشته شود . يعنى اينكه جزء دوم « لان » خود از دو جزء تشكيل شده است . به قراينى جزء اول « اند » بايد نام قبيله ، طايفه و يا دستهاى از آرياييان باشد كه برحسب شيوهء رايج بين آنها نام خويش را به صورت جمع بر امكنهء مورد سكونت خود مىنهادند . چنان كه فى المثل در خوزان و اندوان ( دو ديه بزرگ در اصفهان داريم ) « 1 » اين نظريه را تأييد مىكند وجود دو ديه ديگر كه در همين استان اصفهان داريم به نام انديجان « 2 » و اندشك « 3 » و در هر دوى آنها ريشهء « اند » ديده مىشود . تازه در اطراف ايران محال بسيارى با كلمهء « اند » آمده است . اندآباد ( زنجان ) ، اندآب ( اهر ) ، اندبيل ( خلخال ) و اندچر ( هشتپر ) و همهء اينها نشان اين
--> ( 1 ) - ن . ك . به : عناوين خوزان و اندوان در همين كتاب . ( 2 ) - نام ديهى است در روستاى وردشت در شهرستان سميرم . ن . ك . به : نشريهء 285 م . آ . ا . ص 48 . ( 3 ) - نام ديهى است در دهستان حومه از شهرستان اردستان .